Uit meer dan 200 aanmeldingen uit meer dan 40 landen werd Manual.to gekroond tot wereldwijde winnaar van Elia Group’s Open Innovation Challenge 2025. Het thema? “People First.”
Dit is niet zomaar een prijs. Het is een erkenning dat de energietransitie—een van de meest complexe transformaties in de industriële geschiedenis—niet alleen afhangt van infrastructuur, maar van de mensen die deze bouwen, onderhouden en beheren.
Elia Group is Europa’s vijfde grootste transmissienetbeheerder. Via haar dochterondernemingen Elia (België) en 50Hertz (Duitsland) beheert de groep meer dan 19.000 kilometer hoogspanningsverbindingen en levert elektriciteit aan 30 miljoen eindgebruikers met een betrouwbaarheid van 99,99%.
Elk jaar lanceert Elia een Open Innovation Challenge om baanbrekende oplossingen te identificeren voor kritieke bedrijfsuitdagingen. Eerdere edities focusten op infrastructuurlevering, netoptimalisatie en projectmanagement. Winnaars ontvangen tot €50.000 om een proof of concept te ontwikkelen met ondersteuning van Elia Group.
De editie van 2025 was anders. Onder het motto “People First” verschoof Elia de focus van hardware naar mensen—erkennend dat het succes van de energietransitie afhangt van de workforce achter de operaties.
Elia identificeerde vier domeinen waar innovatie de capaciteiten van de workforce kan transformeren:
Kennisoverdracht: Het vastleggen, delen en benutten van organisatiekennis. De uitdaging: ervaren medewerkers die met pensioen gaan en decennia aan expertise meenemen. De kans: institutionele kennis toegankelijk, trainbaar en schaalbaar maken.
Culturele Verandering: Aanpassing van de organisatiecultuur aan snelle transformatie. Ondersteuning van leiderschapsparticipatie in veranderingsinitiatieven. Bevordering van inclusieve, duurzame werkplekwaarden.
Veiligheid en Beveiliging: Verbetering van weerbaarheid tegen cyberdreigingen. Gebruik van gedragsleren om best practices rond hoogspanningsinfrastructuur te versterken. Opbouw van een cultuur waar veiligheid is ingebed, niet opgelegd.
Welzijn en Gezondheid: Ondersteuning van fysieke en mentale veerkracht. Tools voor emotioneel welzijn. Holistische benaderingen van workforce-gezondheid in omgevingen met hoge druk.
De jury selecteerde Manual.to om een duidelijke reden: kennisoverdracht is het fundament waarop alle andere workforce-uitdagingen rusten.
Culturele verandering vereist gedeeld begrip. Veiligheid hangt af van consistente training. Welzijn verbetert wanneer medewerkers zich competent en zelfverzekerd voelen. Dit alles begint met kennis—vastgelegd, toegankelijk en actionable.
De energie-industrie staat voor een samenloop van workforce-druk die kennisoverdracht existentieel belangrijk maakt:
Vergrijzende workforce: Sectoronderzoek geeft aan dat ongeveer 25% van de utility-medewerkers naar verwachting met pensioen gaat tegen 2030. De gemiddelde leeftijd van werknemers in de sector ligt boven de 50. Elk pensioen vertegenwoordigt niet alleen een vacante positie, maar decennia aan opgebouwde expertise die de deur uitloopt.
Versnelling van de skills gap: Field Service News rapporteert dat 73% van de organisaties een vergrijzende workforce heeft geïdentificeerd als potentiële bedreiging voor hun operaties. De kloof tussen vertrekkende expertise en binnenkomende capaciteit wordt groter, niet kleiner.
Technologische transformatie: De energietransitie vraagt om nieuwe vaardigheden—smart grid management, integratie van hernieuwbare energie, digitale monitoring, predictief onderhoud. Medewerkers moeten nieuwe technologieën leren terwijl ze nog steeds legacy-systemen onderhouden. Het tempo van verandering overstijgt de traditionele trainingscapaciteit.
Infrastructuurcomplexiteit: Hoogspanningstransmissiesystemen behoren tot de meest complexe engineering-omgevingen ter wereld. Procedures voor onderhoud, troubleshooting en noodrespons kunnen niet geïmproviseerd worden. Ze moeten gedocumenteerd, gestandaardiseerd en direct toegankelijk zijn.
De conventionele reactie op kennisoverdracht omvat mentorprogramma’s, klassikale training en documentatiesystemen. Elk heeft fundamentele beperkingen in de context van de energiesector:
Mentorschap vereist tijd: Het koppelen van ervaren medewerkers aan nieuwkomers is effectief maar schaalt niet. Wanneer 25% van je workforce binnen vijf jaar met pensioen gaat, kun je het probleem niet oplossen met mentorschap alleen. Er zijn niet genoeg mentors, en er is niet genoeg tijd.
Klassikale training staat los van de realiteit: Utility-medewerkers werken in het veld—onderstations, transmissielijnen, controlekamers. Klassikale sessies kunnen de complexiteit van real-world scenario’s niet repliceren. De kloof tussen training en toepassing creëert risico.
Documentatie veroudert: Traditionele documentatiesystemen—handleidingen, ordners, PDF’s—zijn traag om te maken, moeilijk bij te werken en zelden toegankelijk op het moment dat ze nodig zijn. Tegen de tijd dat een procedure is gedocumenteerd, goedgekeurd en verspreid, kan deze al verouderd zijn.
Het resultaat: institutionele kennis blijft opgesloten in de hoofden van ervaren medewerkers, onbereikbaar voor degenen die het het meest nodig hebben.
Manual.to won de Elia Open Innovation Challenge omdat het kennisoverdracht aanpakt op de snelheid die de energietransitie vereist.
De kerninnovatie is radicale eenvoud: leg elk proces vast in 60 seconden. Neem een video op van de taak. AI transformeert die video in gestructureerde, stapsgewijze instructies—met automatische cuts, annotaties en vertalingen naar meerdere talen.
Wat traditioneel dagen documentatiewerk kost, gebeurt in minder dan een minuut.
Dit verandert de economie van kennisoverdracht volledig. Wanneer documentatie dagen duurt, worden alleen kritieke procedures gedocumenteerd. Wanneer documentatie seconden duurt, wordt alles gedocumenteerd—inclusief de informele know-how die ervaren medewerkers als vanzelfsprekend beschouwen.
Digitale handleidingen zijn toegankelijk via QR-codes geplaatst op elke locatie—onderstations, apparatuurpanelen, controlekamers, voertuigen. Medewerkers scannen en krijgen direct toegang tot instructies, in hun taal, op elk apparaat.
Dit transformeert kennis van iets dat opgeslagen is in systemen naar iets dat beschikbaar is op het moment van noodzaak. De medewerker die voor onbekende apparatuur staat hoeft niet te bellen voor hulp, databases te doorzoeken of te gokken. De kennis is er, direct.
Utility-medewerkers zitten niet achter bureaus. Ze werken in uitdagende omgevingen—buiten, in besloten ruimtes, rond hoogspanningsapparatuur. Traditionele documentatiesystemen gaan uit van desktop-toegang en tijd voor onderzoek. Manual.to gaat uit van mobiele toegang en urgentie.
Het platform is ontworpen voor deskless workers: visuele instructies, minimale tekst, directe loading, offline-mogelijkheid. Informatie wordt geleverd in het formaat dat veldwerkers daadwerkelijk gebruiken.
Met de proof of concept toegekend via de Open Innovation Challenge zal Elia Manual.to inzetten om specifieke workforce-uitdagingen in hun operaties aan te pakken.
Nieuwe technici krijgen vanaf dag één toegang tot visuele, stapsgewijze begeleiding. In plaats van weken mee te lopen met ervaren medewerkers, kunnen ze procedures zelfstandig leren terwijl expertkennis beschikbaar blijft. Dit versnelt de time-to-productivity zonder concessies aan kwaliteit of veiligheid.
Complexe procedures—apparatuuronderhoud, veiligheidsprotocollen, noodrespons—worden vastgelegd in videoformaat dat precies laat zien wat te doen. Schriftelijke instructies beschrijven; video-instructies demonstreren. Voor technisch werk maakt dit verschil.
Training stopt niet wanneer onboarding eindigt. Medewerkers komen gedurende hun hele carrière onbekende situaties tegen—nieuwe apparatuur, bijgewerkte procedures, uitzonderingsgevallen. Manual.to maakt leren continu: scannen, kijken, uitvoeren. Geen vertraging, geen afhankelijkheid van beschikbare experts.
Wanneer ervaren medewerkers hun expertise documenteren in Manual.to, wordt die kennis organisatie-eigendom—bewaard, doorzoekbaar, verbeterbaar. Pensionering betekent niet langer kennisverlies. Het institutionele geheugen overleeft personeelswisselingen.
Uiteindelijk betekent betere kennisoverdracht betere netoperaties. Sneller onderhoud, minder fouten, consistentere procedures over teams en locaties heen. Voor een transmissienetbeheerder die 30 miljoen mensen bedient, vertalen deze verbeteringen zich direct in betrouwbaarheid en veiligheid.
Elia’s keuze voor “People First” als thema van 2025 weerspiegelt een groeiend besef in de energiesector: technologie alleen kan de energietransitie niet realiseren.
Europa streeft ernaar de elektriciteitssector tegen 2050 vrijwel volledig te decarboniseren. Dit vereist massieve infrastructuurinvesteringen—hernieuwbare opwekking, netuitbreiding, opslagsystemen, smart grid-technologie. Maar infrastructuur zonder competente operators is infrastructuur met risico.
Het Internationaal Energieagentschap schat dat de helft van de werknemers in fossiele brandstofsectoren vaardigheden heeft die overdraagbaar zijn naar schone energie. Maar “overdraagbaar” betekent niet “direct inzetbaar.” Zelfs werknemers met relevante fundamenten hebben on-the-job training, procedurele kennis en operationele ervaring nodig specifiek voor hun nieuwe rollen.
Net-infrastructuurprojecten hebben gemiddelde doorlooptijden van tien jaar. Workforce-ontwikkeling kan niet op dezelfde tijdlijn opereren. Wanneer nieuwe onderstations, transmissielijnen of integratiepunten voor hernieuwbare energie operationeel worden, moeten getrainde medewerkers klaar staan om ze te bedienen—niet uiteindelijk, maar direct.
Dit creëert een fundamentele mismatch: infrastructuurontwikkeling is traag en kapitaalintensief; workforce-ontwikkeling moet snel en schaalbaar zijn. Traditionele trainingsbenaderingen kunnen deze kloof niet overbruggen. Technologie moet dat doen.
Wereldwijd adviesbureau EY observeert dat fabrikanten—en bij uitbreiding alle industriële operators—digitale tools moeten gebruiken om tribal knowledge vast te leggen en om te zetten in institutionele kennis die bij het bedrijf blijft en breed kan worden ingezet binnen de organisatie.
De energiesector belichaamt deze uitdaging. Decennia aan operationele ervaring bestaan in de hoofden van medewerkers die de sector betraden toen deze anders opereerde. Hun kennis van uitzonderingsgevallen, faalmodi en praktische workarounds is van onschatbare waarde—en grotendeels ongedocumenteerd.
Manual.to biedt het mechanisme om deze kennis vast te leggen voordat deze verdwijnt. Niet via langdurige documentatieprojecten, maar via snelle captures geïntegreerd in het dagelijks werk. De expert demonstreert; het systeem documenteert; de organisatie leert.
Bij de aanvaarding van de prijs benadrukte het Manual.to-team een principe dat resoneerde bij de Elia-jury: “Innovatie is alleen relevant wanneer deze wordt geadopteerd.”
De energiesector heeft geen tekort aan innovatieve technologieën. Wat vaak ontbreekt is adoptie—de vertaling van veelbelovende oplossingen naar operationele realiteit. Tools die complex, traag of losgekoppeld van frontline-werk zijn, blijven eeuwig pilots.
Om digitale tools te laten schalen in industriële omgevingen, moeten ze makkelijk, snel en leuk in gebruik zijn. Dit is geen marketingclaim—het is een operationele vereiste.
Makkelijk: Medewerkers moeten geen uitgebreide training nodig hebben om een trainingstool te gebruiken. Als de oplossing specialisten vereist om te bedienen, kan het niet schalen naar de frontline.
Snel: Als documentatie langer duurt dan de taak die het documenteert, wordt het niet gedaan. Snelheid van vastlegging bepaalt volume van vastlegging.
Leuk: Medewerkers die een tool prettig vinden, gebruiken het vaker. Betrokkenheid drijft adoptie. Adoptie drijft waarde.
Manual.to is ontworpen rond deze principes. De One-Take Manual aanpak maakt vastlegging makkelijk. AI-verwerking maakt output snel. Video-gebaseerde creatie maakt het proces boeiend in plaats van vermoeiend.
Manual.to is al uitgerold bij bedrijven waaronder Audi, Volvo, Nike, P&G, Microsoft, Barilla en DuPont. Deze organisaties opereren complexe productie- en logistieke omgevingen waar kennisoverdracht operationeel succes bepaalt.
Het Elia-partnerschap breidt deze bewezen aanpak uit naar de energiesector—waar de stakes niet alleen operationele efficiëntie omvatten, maar ook netbetrouwbaarheid en publieke veiligheid.
De resultaten van de Open Innovation Challenge 2025 signaleren een verschuiving in hoe energiebedrijven workforce-ontwikkeling benaderen. De winnende oplossing is geen trainingsplatform, LMS of kennismanagementsysteem in traditionele zin. Het is een tool die kennisoverdracht moeiteloos en kennistoegang direct maakt.
Traditionele workforce-ontwikkeling behandelt training als een event—iets dat plaatsvindt in klaslokalen, volgens schema’s, los van het werk. De Manual.to aanpak behandelt leren als continu—ingebed in werk, on-demand beschikbaar, real-time bijgewerkt.
Deze verschuiving is belangrijk omdat de kennisvereisten van de energiesector niet statisch zijn. Nieuwe technologieën, bijgewerkte regelgeving, evoluerende best practices—het leren stopt nooit. Systemen die continu leren ondersteunen zullen beter presteren dan systemen die periodieke training ondersteunen.
In traditionele operaties concentreert kennis zich bij experts. Nieuwkomers zijn afhankelijk van senior medewerkers voor begeleiding. Dit creëert bottlenecks, single points of failure en kennisverlies wanneer experts vertrekken.
Digitale werkinstructies distribueren kennis over de organisatie. Iedereen heeft toegang tot elke procedure. Expertise wordt organisatiecapaciteit in plaats van individueel bezit. Deze democratisering van kennis verhoogt veerkracht en vermindert risico.
Documentatie is traditioneel een last—iets dat medewerkers doen naast hun echte werk. Dit creëert weerstand, shortcuts en hiaten. Wanneer documentatie tijdrovend is, gebeurt het alleen wanneer verplicht.
De One-Take Manual aanpak integreert vastlegging in het werk zelf. De medewerker voert de taak uit; het systeem creëert de documentatie. Dit verwijdert de last en zorgt voor volledigheid. Alles wat gedaan wordt, kan gedocumenteerd worden.
De metafoor gekozen voor de prijsaankondiging—”kennis moet stromen als elektriciteit”—vat de visie precies samen.
Elektriciteit stroomt continu door het net, direct beschikbaar waar het nodig is. Het wacht niet op verzoeken of vereist geen voorafgaande planning. De infrastructuur zorgt voor beschikbaarheid; de gebruiker heeft simpelweg toegang.
Kennis in organisaties zou op dezelfde manier moeten werken. Het zou altijd beschikbaar, direct toegankelijk en geleverd moeten worden op het punt van noodzaak. De infrastructuur—in dit geval Manual.to—zorgt voor beschikbaarheid; de medewerker heeft simpelweg toegang.
Voor Elia, wiens missie het is om elektriciteit betrouwbaar te laten stromen naar 30 miljoen mensen, is de parallel bijzonder treffend. Dezelfde toewijding aan betrouwbaarheid, toegankelijkheid en continue beschikbaarheid die hun netoperaties definieert, kan nu hun kennisoperaties definiëren.
Met de €50.000 proof of concept-subsidie en ondersteuning van Elia Group-medewerkers zal Manual.to nu direct samenwerken met Elia’s operationele teams om de oplossing uit te rollen en te valideren in real-world energietransmissie-omgevingen.
De proof of concept zal aantonen hoe digitale werkinstructies onderhoudsworkflows kunnen versnellen, expertkennis kunnen bewaren, snellere onboarding kunnen mogelijk maken en de consistente uitvoering van veiligheidskritieke procedures over Elia’s operaties kunnen ondersteunen.
Succes in deze proof of concept kan een model vestigen voor kennisoverdracht in de Europese energiesector—en daarbuiten.
De toekomst van energie hangt af van de mensen die het net bouwen, onderhouden en beheren.
Manual.to zorgt ervoor dat hun kennis stroomt als elektriciteit—altijd beschikbaar, direct toegankelijk, aandrijvend wat ertoe doet.